Louis Armstrong: Życie i muzyka legendarnego Armstronga

0

Louis Daniel Armstrong, urodzony 4 sierpnia 1901 roku w Nowym Orleanie, to postać o monumentalnym znaczeniu dla muzyki XX wieku, której innowacyjna gra na trąbce i charakterystyczny wokal na zawsze odmieniły oblicze jazzu. Znany jako „Satchmo” lub „Pops”, Armstrong przeszedł od trudnego dzieciństwa w biednej dzielnicy do międzynarodowej sławy, stając się jednym z najbardziej wpływowych i rozpoznawalnych muzyków wszech czasów. Artysta, który zmarł 6 lipca 1971 roku, pozostawił po sobie bogate dziedzictwo muzyczne, które nadal inspiruje kolejne pokolenia.

Jego życie prywatne, choć naznaczone czterema małżeństwami, było również świadectwem głębokiej empatii i odpowiedzialności, czego przykładem była troska o niepełnosprawnego umysłowo kuzyna. Louis Armstrong, mimo że sam podawał inną datę urodzenia, oficjalnie przyszedł na świat 4 sierpnia 1901 roku, a jego kariera trwająca pięć dekad zakończyła się w wieku 69 lat.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na lipiec 2024 roku, Louis Armstrong miałby 123 lata.
• Żona/Mąż: Poślubił Lucille Wilson w 1942 roku, z którą pozostał do śmierci. Wcześniej był żonaty z Daisy Parker, Lil Hardin Armstrong i Alpha Smith.
• Dzieci: Oficjalnie posiadał dwoje dzieci.
• Zawód: Trębacz, kornecista, wokalista jazzowy, kompozytor, aktor.
• Główne osiągnięcie: Zrewolucjonizował jazz, przesuwając nacisk z improwizacji zbiorowej na indywidualne solówki i wprowadzając innowacyjne frazowanie.

Kim był Louis Armstrong – daty, pseudonimy i miejsce pochodzenia

Louis Daniel Armstrong, urodzony 4 sierpnia 1901 roku w Nowym Orleanie w stanie Luizjana, był postacią, która na zawsze odmieniła oblicze muzyki jazzowej. Choć sam artysta przez większość życia utrzymywał, że przyszedł na świat 4 lipca 1900 roku, co stało się przedmiotem licznych historycznych debat, oficjalna data jego narodzin to 4 sierpnia 1901 roku. Jego kariera, obejmująca pięć dekad, zakończyła się śmiercią 6 lipca 1971 roku w Nowym Jorku, w wieku 69 lat. Louis Armstrong przeszedł do historii jako jeden z najbardziej wpływowych muzyków tego gatunku. Artysta był znany i uwielbiany pod wieloma ikonicznymi pseudonimami, które odzwierciedlały jego ogromną popularność i bliską relację z publicznością. Do najczęściej używanych należały „Satchmo”, „Satch” (będące skrótami od Satchelmouth), „Pops” oraz „Louie”. Te przydomki stały się synonimem jego postaci i wpisały się w historię muzyki jazzowej.

Życie prywatne Louisa Armstronga

Rodzina i wczesne lata w Nowym Orleanie

Wczesne dzieciństwo Louisa Armstronga upłynęło w skrajnej biedzie. Dorastał w jednej z najbardziej niebezpiecznych dzielnic Nowego Orleanu, znanej jako „The Battlefield”. Przez pierwsze pięć lat życia wychowywany był przez swoją babcię, po czym wrócił pod opiekę matki. Już jako siedmiolatek musiał podejmować pracę, aby pomóc rodzinie. Znalazł zatrudnienie u rodziny litewskich Żydów, Karnoffskych, pomagając im w zbieraniu odpadów i dostarczaniu węgla. Ta praca zaowocowała niezwykle bliską więzią. Rodzina Karnoffskich nie tylko karmiła młodego Louisa, ale także uczyła go ważnej lekcji – „śpiewać z serca”. Na pamiątkę ich dobroci i wpływu na jego życie, Louis Armstrong do końca swoich dni nosił Gwiazdę Dawida.

Małżeństwa i relacje

Życie osobiste Louisa Armstronga było burzliwe i naznaczone kilkoma związkami małżeńskimi. Był żonaty czterokrotnie. Jego pierwszą żoną była Daisy Parker, z którą ślub wziął w 1919 roku, a rozwiódł się w 1923 roku. Kolejną wybranką była Lil Hardin Armstrong, z którą związał się w 1924 roku, a ich małżeństwo zakończyło się rozwodem w 1938 roku. Trzecią żoną Armstronga była Alpha Smith, z którą ślub odbył się w 1938 roku, a rozwód nastąpił cztery lata później, w 1942 roku. Ostatnią i najdłużej trwającą relacją było małżeństwo z Lucille Wilson, zawarte w 1942 roku, które trwało aż do śmierci artysty w 1971 roku.

Dzieci i opieka nad bliskimi

Oficjalne dane biograficzne wskazują na posiadanie przez Louisa Armstronga dwojga dzieci. Jednakże, życie artysty obfitowało również w akty wielkiej troski i poświęcenia wobec rodziny. Szczególne miejsce w jego życiu zajmował kuzyn Clarence. Armstrong adoptował go i przez całe życie zapewniał mu opiekę i wsparcie finansowe, mimo że Clarence był osobą z niepełnosprawnością umysłową. Ta postawa świadczy o głębokiej empatii i oddaniu Armstronga wobec swoich bliskich, wykraczającym poza zwykłe więzi rodzinne.

Kariera muzyczna i filmowa Louisa Armstronga

Pionierska rola w jazzie i pierwsze nagrania

Louis Armstrong jest powszechnie uznawany za jednego z pionierów jazzu, muzyka, który dokonał rewolucji w tym gatunku. Jego największym wkładem było przesunięcie środka ciężkości z improwizacji zbiorowej na indywidualne, wirtuozowskie występy solowe. Już w latach 20. XX wieku, jako trębacz i kornecista, wykazywał się niezwykłą inwencją i techniczną biegłością. W 1922 roku Louis Armstrong dołączył do prestiżowego Creole Jazz Band Kinga Olivera w Chicago. Tam jego reputacja jako muzyka rosła w błyskawicznym tempie, szczególnie dzięki jego udziałowi w tzw. „cutting contests” – pojedynkach muzycznych, które wygrywał z imponującą regularnością. Rok później, w 1923 roku, dokonał swoich pierwszych nagrań studyjnych dla wytwórni Gennett Records, które zapoczątkowały jego bogatą dyskografię.

Legendarne składy i innowacje muzyczne

W latach 1925–1928 Louis Armstrong stworzył i kierował dwoma legendarnymi składami: „The Hot Five” i „The Hot Seven”. Nagrania tych zespołów są uważane za kamień węgielny nowoczesnego jazzu. Wprowadziły one innowacyjne frazowanie, nowe techniki solowe i znacząco podniosły poziom artystyczny improwizacji jazzowej. Styl gry na trąbce Armstronga, pełen emocji i innowacyjnych rozwiązań, wyznaczył nowe standardy dla przyszłych pokoleń muzyków. Jego umiejętność grania na kornecie, często rozwijana od najmłodszych lat, była równie imponująca, co jego gra na trąbce.

Współprace z innymi artystami

Louis Armstrong aktywnie współpracował z największymi gwiazdami swojej epoki, co zaowocowało nagraniami, które do dziś pozostają klasykami. Szczególnie owocna była jego współpraca z wokalistką Ellą Fitzgerald. Ich wspólne dokonania obejmują trzy klasyczne albumy: „Ella and Louis” (1956), „Ella and Louis Again” (1957) oraz innowacyjną operę jazzową „Porgy and Bess” (1959). Te nagrania są przykładem mistrzowskiego dialogu wokalnego i instrumentalnego, ukazując wszechstronność obu artystów i ich głębokie zrozumienie muzyki jazzowej.

Kariera filmowa i ikoniczne role

Poza swoją rewolucyjną działalnością muzyczną, Louis Armstrong z powodzeniem rozwijał także karierę filmową. Swoje pierwsze kroki na ekranie stawiał już w latach 30. XX wieku. Wystąpił w takich produkcjach jak „A Rhapsody in Black and Blue” z 1932 roku oraz „Cabin in the Sky” z 1943 roku. Te role pomogły mu zdobyć szeroką rozpoznawalność w kulturze masowej, wykraczającą poza kręgi miłośników jazzu. Jego obecność na ekranie przyniosła mu status międzynarodowej ikony rozrywki.

Ostatnie występy na ekranie

W 1956 roku Louis Armstrong zagrał w głośnym filmie „High Society”, gdzie wystąpił u boku takich gwiazd jak Bing Crosby i Grace Kelly. Cztery lata później, w 1961 roku, pojawił się w filmie „Paris Blues”, co dodatkowo ugruntowało jego pozycję jako cenionego aktora. Jednym z jego ostatnich wielkich występów ekranowych była rola w filmowej adaptacji popularnego musicalu „Hello, Dolly!” z 1969 roku. U boku Barbry Streisand, Armstrong wykonał tytułowy utwór, który stał się jednym z jego największych przebojów, potwierdzając jego niezmienną popularność i charyzmę.

Najważniejsze przeboje i dyskografia Louisa Armstronga

Nieśmiertelne utwory

Dyskografia Louisa Armstronga jest niezwykle bogata i zawiera utwory, które na stałe wpisały się do historii muzyki popularnej. Do jego nieśmiertelnych przebojów należą takie kompozycje jak „What a Wonderful World”, „La Vie en Rose”, „On the Sunny Side of the Street” oraz „When the Saints Go Marching In”. Te utwory, dzięki swojej uniwersalności i emocjonalnemu przekazowi, do dziś stanowią fundament muzyki popularnej i są rozpoznawane przez słuchaczy na całym świecie. Jego wokalistyka jazzowa, często łączona z charakterystycznym śpiewem scatem, była równie rewolucyjna, co jego gra na trąbce.

Wybrane przeboje Louisa Armstronga

• „What a Wonderful World”
• „La Vie en Rose”
• „On the Sunny Side of the Street”
• „When the Saints Go Marching In”

Nagrody i osiągnięcia Louisa Armstronga

Kluczowe wyróżnienia i nagrody Grammy

Całokształt twórczości Louisa Armstronga został uhonorowany licznymi nagrodami i wyróżnieniami. W 1965 roku artysta zdobył nagrodę Grammy w kategorii Best Male Vocal Performance za utwór „Hello, Dolly!”. Jego sukces był tym bardziej imponujący, że pokonał na listach przebojów nawet popularną grupę The Beatles. W 1972 roku, już pośmiertnie, Louis Armstrong został uhonorowany nagrodą Grammy Lifetime Achievement Award, przyznawaną za całokształt twórczości i nieoceniony wkład w rozwój muzyki. Te prestiżowe wyróżnienia podkreślają jego trwały wpływ na światową scenę muzyczną.

Wprowadzenie do panteonów sławy

Louis Armstrong został wprowadzony do najważniejszych panteonów sławy w świecie muzyki, co świadczy o jego wszechstronnym wpływie na różne gatunki. Znalazł się w DownBeat Jazz Hall of Fame, co jest oczywistym dowodem jego kluczowej roli w historii jazzu. Ponadto, jego dziedzictwo jest doceniane również w kontekście muzyki popularnej – został wprowadzony do Rock and Roll Hall of Fame oraz National Rhythm & Blues Hall of Fame. Te zaszczyty potwierdzają, że jego muzyka i innowacyjność przekroczyły granice jednego gatunku, wpływając na rozwój całej branży muzycznej.

Tabela nagród i osiągnięć

Ciekawostki i mniej znane fakty z życia Louisa Armstronga

Początki edukacji muzycznej

Droga Louisa Armstronga do muzycznego mistrzostwa rozpoczęła się w nietypowych okolicznościach. Swoją edukację muzyczną na instrumentach dętych rozpoczął w poprawczaku Colored Waif’s Home for Boys, gdzie trafił po incydencie z fajerwerkiem. Tam pod okiem Petera Davisa, pedagoga muzycznego, nauczył się podstaw gry na instrumentach. Davis dostrzegł jego talent i potencjał, ostatecznie mianując młodego Armstronga liderem tamtejszego zespołu. To właśnie w tym miejscu, z dala od tradycyjnych szkół muzycznych, zaczęła się kształtować jego przyszła kariera.

Nauka czytania nut i rozwój teoretyczny

Kolejnym ważnym etapem w edukacji muzycznej Louisa Armstronga była praca na statkach wycieczkowych (riverboats) pod batutą Fate’a Marable’a. To właśnie tam, w trakcie rejsów po rzece Missisipi, Armstrong nauczył się czytać nuty. Sam artysta określał ten moment jako „pójście na uniwerset”, podkreślając, jak ogromne znaczenie miało dla niego zdobycie tej umiejętności. Dostęp do zapisu nutowego dał mu solidne podstawy teoretyczne, które uzupełniły jego naturalny talent i intuicję muzyczną, pozwalając na dalszy rozwój i eksperymenty z kompozycją i aranżacją.

Warto wiedzieć: Pracując na statkach wycieczkowych u Fate’a Marable’a, Louis Armstrong nie tylko nauczył się czytać nuty, ale także rozwijał swoje umiejętności artystyczne, które później wykorzystał w nagraniach z zespołami „The Hot Five” i „The Hot Seven”.

Działalność pisarska i pamiętniki

Poza swoją działalnością muzyczną, Louis Armstrong wykazywał się również talentem pisarskim. Był utalentowanym pisarzem-amatorem, który pozostawił po sobie wartościowe świadectwo swoich doświadczeń. W 1969 roku napisał pamiętnik zatytułowany „Louis Armstrong + the Jewish Family in New Orleans, LA., the Year of 1907”. W tym poruszającym dziele wspominał swoje trudne dzieciństwo i walkę z dyskryminacją, która była wszechobecna w tamtych czasach. Jego pisarstwo stanowi cenne uzupełnienie jego biografii, ukazując głębię jego przemyśleń i wrażliwość na otaczający go świat.

Dziedzictwo: The Louis Armstrong House Museum

Dom Louisa Armstronga w Queens w Nowym Jorku, w którym mieszkał wraz ze swoją czwartą żoną, Lucille Wilson, jest żywym pomnikiem jego dziedzictwa. Po jego śmierci, dom ten został przekształcony w The Louis Armstrong House Museum. Obecnie jest on uznawany za narodowy zabytek historyczny, przyciągając miłośników jazzu i historii z całego świata. Muzeum to stanowi skarbnicę pamiątek, nagrań i osobistych przedmiotów artysty, pozwalając odwiedzającym na bliższe poznanie jego życia i twórczości.

Kontrowersje i wydarzenia

Aresztowanie i pobyt w poprawczaku

Jednym z pierwszych znaczących zdarzeń w życiu młodego Louisa Armstronga było jego aresztowanie. 31 grudnia 1912 roku, mając zaledwie 11 lat, został zatrzymany za wystrzelenie ślepego naboju z pistoletu ojczyma podczas zabawy sylwestrowej. Konsekwencją tego incydentu było skierowanie go do poprawczaka Colored Waif’s Home for Boys. To właśnie tam, w tej trudnej placówce, Armstrong rozpoczął swoją przygodę z muzyką, ucząc się grać na instrumentach dętych i stając się liderem tamtejszego zespołu pod okiem Petera Davisa. To doświadczenie, choć trudne, okazało się kluczowe dla jego przyszłej kariery.

Protest przeciw segregacji rasowej

Choć Louis Armstrong rzadko wypowiadał się publicznie na tematy polityczne, jego postawa w obliczu niesprawiedliwości była jednoznaczna. W 1957 roku artysta ostro skrytykował rząd Stanów Zjednoczonych za opieszałość w działaniu podczas kryzysu w Little Rock (Little Rock Crisis), związanego z desegregacją szkół. W akcie protestu przeciwko rasizmowi i segregacji rasowej, Armstrong odwołał swoją zaplanowaną trasę koncertową po Związku Radzieckim. Ta decyzja pokazała jego zaangażowanie w walkę o równość i sprawiedliwość społeczną, nawet kosztem własnych interesów zawodowych.

Zdrowie Louisa Armstronga

Konsekwencje gry na trąbce

Mimo zaleceń lekarzy, by ograniczyć intensywność występów i obciążenie dla swojego zdrowia, Louis Armstrong nieustannie kontynuował grę na trąbce. Jego zamiłowanie do muzyki i niechęć do rezygnacji z ukochanego instrumentu miały jednak swoją cenę. Intensywne i wieloletnie granie na trąbce ostatecznie przyczyniło się do pogorszenia jego stanu zdrowia. Zmarł we śnie 6 lipca 1971 roku, pozostawiając po sobie pustkę w świecie muzyki, ale i dziedzictwo, które będzie żyć wiecznie.

Louis Armstrong, poprzez swoją niezwykłą muzykalność, innowacyjność i charyzmę, wywarł niezatarty wpływ na rozwój jazzu i muzyki popularnej. Jego życie, naznaczone zarówno trudnościami, jak i triumfami, stanowi inspirujący przykład determinacji, pasji i artystycznej odwagi. Pozostawił po sobie ponadczasowe utwory i dziedzictwo, które wciąż fascynuje i porusza słuchaczy na całym świecie.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Louis_Armstrong