Publius Ovidius Naso, powszechnie znany jako Owidiusz, był jednym z najwybitniejszych poetów rzymskich, którego życie i twórczość miały niebagatelny wpływ na rozwój literatury łacińskiej i kultury zachodniej. Urodzony 20 marca 43 roku p.n.e., w 2024 roku ma 2067 lat. Pomimo swojego bogatego życia i wpływu na literaturę, jego kariera została drastycznie przerwana przez tajemnicze wygnanie w 8 roku n.e., które spędził w Tomis nad Morzem Czarnym, gdzie zmarł w latach 17 lub 18 n.e., w wieku około 59-61 lat. Jego arcydzieło „Metamorfozy” jest do dziś fundamentalnym źródłem wiedzy o mitologii klasycznej i stanowi nieustającą inspirację dla artystów na całym świecie.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: 2067 lat (na rok 2024)
- Żona/Mąż: Trzecia żona pozostała z nim do końca życia.
- Dzieci: Brak pewnych informacji.
- Zawód: Poeta, pisarz.
- Główne osiągnięcie: Uznanie za jednego z trzech kanonicznych poetów literatury łacińskiej; autor epickiego poematu „Metamorfozy”.
Kim był Owidiusz?
Publius Ovidius Naso, znany w polskiej tradycji jako Owidiusz, urodził się 20 marca 43 roku p.n.e. w szanowanej i zamożnej rodzinie ekwitów w mieście Sulmo, położonym w dolinie Apeninów. Jego pochodzenie zapewniło mu dostęp do najlepszej edukacji i uprzywilejowaną pozycję w społeczeństwie rzymskim. Tragiczne wydarzenie z dzieciństwa – przedwczesna śmierć brata – stało się impulsem do porzucenia przez Owidiusza kariery prawniczej i całkowitego poświęcenia się poezji. Jest on uznawany za jednego z trzech kanonicznych twórców literatury łacińskiej, obok Wergiliusza i Horacego. Jego status literacki jest niepodważalny, a dzieła stanowią kamień węgielny dla zrozumienia kultury i mitologii antycznego świata. Owidiusz zmarł na wygnaniu w Tomis, na terenie dzisiejszej Rumunii, w latach 17 lub 18 n.e., w wieku około 59-61 lat, spędzając ostatnią dekadę życia z dala od ukochanego Rzymu.
Kariera i Edukacja Owidiusza
Zgodnie z wolą ojca, młody Owidiusz studiował retorykę w Rzymie, kształcąc się pod okiem uznanych nauczycieli, takich jak Arellius Fuscus i Porcius Latro. Jego debiut literacki nastąpił około 25 roku p.n.e., kiedy miał zaledwie osiemnaście lat. Ta wczesna recytacja zapoczątkowała trwającą ćwierć wieku dominację Owidiusza na rzymskiej scenie poezji erotycznej. Przed całkowitym poświęceniem się sztuce pisania, piastował niższe stanowiska publiczne, w tym funkcje związane z sądownictwem. Owidiusz odbył również wielką podróż edukacyjną, odwiedzając Ateny, Azję Mniejszą i Sycylię, co wzbogaciło jego wiedzę o świecie antycznym i z pewnością znalazło odzwierciedlenie w jego twórczości. Należał do elitarnego kręgu literackiego skupionego wokół patrona Marka Waleriusza Messali Korwinusa, co sprzyjało wymianie idei i rozwojowi artystycznemu.
Chronologia kariery i edukacji Owidiusza
| Okres | Wydarzenie |
|---|---|
| Młodość | Edukacja retoryczna w Rzymie pod okiem Arelissusa Fusca i Porciusa Latro. |
| Wczesna kariera | Piastowanie niższych stanowisk publicznych (*tresviri capitales*, członek sądu centumwiralnego, *decemviri litibus iudicandis*). |
| Około 25 r. p.n.e. | Pierwsza publiczna recytacja (debiut literacki) w wieku 18 lat. |
| Po rezygnacji z kariery prawniczej | Podróż edukacyjna: Ateny, Azja Mniejsza, Sycylia. |
| Okres dominacji | Ćwierćwiecze dominacji na rzymskiej scenie poezji erotycznej. |
Życie Prywatne Owidiusza
Życie osobiste Owidiusza było naznaczone kilkoma ważnymi wydarzeniami. Tragiczna śmierć jego brata w młodym wieku stanowiła impuls do porzucenia przez Owidiusza kariery prawniczej, co z pewnością wpłynęło na jego wrażliwość i postrzeganie życia. Sam poeta żenił się aż trzy razy. Dwa pierwsze związki zakończyły się rozwodami, zanim Owidiusz ukończył 30. rok życia. Dopiero jego trzecia żona okazała się związkiem trwałym – pozostała z nim do końca i udzielała mu wsparcia nawet podczas przymusowego wygnania. Jej powiązania z wpływowym rodem *gens Fabia* miały kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa i stabilności finansowej poety w trudnym okresie jego pobytu w Tomis.
Twórczość Literacka Owidiusza
Owidiusz pozostawił po sobie bogaty i zróżnicowany dorobek literacki, który do dziś stanowi kluczowe źródło wiedzy o mitologii klasycznej. Jego arcydziełem jest epicki poemat „Metamorfozy”, ukończony do 8 roku n.e. Składa się on z 15 ksiąg pisanych heksametrem i jest skarbnicą mitów o przemianach, od stworzenia świata po deifikację Juliusza Cezara. „Metamorfozy” są jednym z najważniejszych źródeł mitologii klasycznej na świecie. Owidiusz jest również autorem kontrowersyjnej „Sztuki kochania” (*Ars Amatoria*), trzytomowego podręcznika uwodzenia, który prawdopodobnie stał się jedną z przyczyn jego późniejszego wygnania. Jego śmiałe podejście do tematów miłosnych mogło budzić sprzeciw konserwatywnych kręgów rzymskiego społeczeństwa. Stworzył również zbiór 21 listów poetyckich zatytułowany „Heroidy”, w których mityczne bohaterki zwracają się do swoich nieobecnych kochanków. Poeta pracował również nad poematem „Fasti”, opisującym rzymski kalendarz, lecz zdołał ukończyć jedynie sześć ksiąg, gdyż jego pracę przerwało wygnanie. Niestety, jego tragedia „Medea” nie przetrwała do naszych czasów.
Najważniejsze dzieła Owidiusza
- „Metamorfozy”: Epicki poemat w 15 księgach, kompendium mitologii klasycznej.
- „Ars Amatoria” (Sztuka kochania): Trzytomowy podręcznik uwodzenia, prawdopodobnie przyczyna wygnania.
- „Heroidy”: Zbiór 21 listów poetyckich mitycznych bohaterek do ich kochanków.
- „Fasti”: Niedokończony poemat o rzymskim kalendarzu; ukończono sześć ksiąg.
- „Medea”: Zaginiona tragedia, ciesząca się uznaniem w starożytności.
Kontrowersje i Wygnanie Owidiusza
Życie Owidiusza uległo dramatycznemu zwrotowi w 8 roku n.e., kiedy na mocy osobistej decyzji cesarza Augusta został zesłany do Tomis nad Morzem Czarnym. Decyzja ta, podjęta bez udziału Senatu, całkowicie zmieniła bieg jego życia. Sam poeta określił powód swojego wygnania jako „pieśń i błąd” (*carmen et error*), sugerując, że jego poezja erotyczna lub jakaś tajemnicza pomyłka mogły doprowadzić do jego upadku. Istnieją spekulacje, że wygnanie poety zbiegło się w czasie z banicją wnuków cesarza. Twórczość Owidiusza, zwłaszcza jego podejście do miłości, mogła stać w sprzeczności z surowymi prawami małżeńskimi wprowadzonymi przez Augusta. Wygnanie było dla niego ogromnym ciosem, odrywając go od ukochanego Rzymu i zmuszając do życia na krańcach imperium. W tym trudnym okresie Owidiusz doświadczył izolacji i rozpaczy, co znalazło odzwierciedlenie w jego późniejszej twórczości.
Warto wiedzieć: Owidiusz sam określił powód wygnania jako „pieśń i błąd” (*carmen et error*), co otwiera pole do wielu interpretacji dotyczących jego losu.
Poezja Zesłania
Na wygnaniu w Tomis, Owidiusz stworzył dwa poruszające zbiory poezji elegijnej: „Tristia” i „Epistulae ex Ponto”. W tych dziełach poeta z niezwykłą szczerością opisywał swoją rozpacz, samotność i tęsknotę za utraconym domem. Adresując listy do swojej wiernej żony, przyjaciół oraz samego cesarza, błagał o powrót do Rzymu i rehabilitację. Jego poezja zesłania stanowi przejmujące świadectwo życia wygnańca. Pomimo początkowej niechęci do mieszkańców Tomis, Owidiusz postanowił dostosować się do nowych warunków, ucząc się języków tubylców i nawet pisząc w ich języku. Mimo tych trudności, jego poezja zesłania stanowi przejmujące świadectwo życia wygnańca i jego niezłomnej nadziei na powrót. Pobyt na krańcach imperium wiązał się z brakiem dostępu do zasobów kulturalnych, co uniemożliwiło mu rzetelną pracę nad naukowymi aspektami poematu „Fasti”.
Ciekawostki i Dziedzictwo Owidiusza
Owidiusz pozostawił po sobie nie tylko bogatą twórczość literacką, ale także liczne cytaty i idee, które przetrwały wieki. W „Heroidach” zapisał słynną frazę „Exitus acta probat” (wynik uzasadnia czyny), która antycypowała późniejszą myśl Machiavellego. Jego wpływ na sztukę zachodnią jest nieoceniony. Jego dzieła były masowo naśladowane w średniowieczu i renesansie, wywierając kolosalny wpływ na rozwój literatury europejskiej, a także na malarstwo i rzeźbę. Dzieła takie jak „Metamorfozy” stały się kanonem inspiracji dla artystów na przestrzeni wieków. Dowodem na trwałość jego dziedzictwa są dwa identyczne pomniki Ettore Ferrariego – jeden w jego rodzinnym mieście Sulmona we Włoszech, a drugi w miejscu jego śmierci, czyli w Konstancy w Rumunii, symbolizując jego związek z obiema tymi lokalizacjami. Owidiusz jest postacią, której życie i twórczość wciąż fascynują, oferując głęboki wgląd w świat starożytnego Rzymu i uniwersalne prawdy o ludzkiej naturze. Jego prace nadal są dostępne i stanowią ważny element edukacji, wspierając zrozumienie klasycznej literatury i kultury. Dostęp do jego dzieł, często w formie cyfrowej, ułatwia badaczom, studentom, a także szerokiej publiczności zgłębianie jego dorobku.
Owidiusz, którego twórczość przetrwała wieki, uczy nas, że nawet w obliczu tragedii i wygnania, siła ducha i sztuki pozwala na stworzenie dzieł o trwałej wartości, które inspirują i kształtują kolejne pokolenia.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Kto jest właścicielem bazy danych Ovid?
Właścicielem bazy danych Ovid jest firma Wolters Kluwer. Jest to globalny dostawca informacji i rozwiązań dla profesjonalistów z branży opieki zdrowotnej i innych sektorów.
Kim jest Ovidius Naso?
Ovidius Naso, znany powszechnie jako Owidiusz, był poetą rzymskim żyjącym w czasach Augusta. Jest autorem słynnych dzieł takich jak „Metamorfozy” i „Sztuka kochania”.
Czy Wolters Kluwer jest właścicielem Ovid?
Tak, Wolters Kluwer jest właścicielem platformy i bazy danych Ovid. Firma ta jest renomowanym wydawcą i dostawcą informacji naukowych i medycznych.
Jak założyć konto Ovid?
Zazwyczaj dostęp do bazy danych Ovid jest zapewniany przez instytucje, takie jak uniwersytety czy szpitale, które posiadają subskrypcję. Aby założyć konto, należy skontaktować się z biblioteką lub działem IT swojej organizacji i postępować zgodnie z ich instrukcjami.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Ovid
