Robert Falcon Scott (ur. 6 czerwca 1868 w Plymouth, zm. ok. 29 marca 1912 na Lodowcu Szelfowym Rossa) był brytyjskim badaczem polarnym i oficerem Royal Navy, którego imię jest nierozerwalnie związane z heroizmem i tragicznym losem podczas eksploracji Antarktydy. Dowodząc dwiema kluczowymi ekspedycjami – „Discovery” (1901–1904) i „Terra Nova” (1910–1913) – Scott stał się symbolem brytyjskiej wytrwałości w obliczu ekstremalnych wyzwań. Jego życie prywatne, choć mniej znane niż dokonania naukowe, obejmowało małżeństwo z Kathleen Bruce i ojcostwo Sir Petera Scotta, późniejszego wybitnego działacza na rzecz ochrony przyrody. Tragiczny finał jego drugiej, decydującej wyprawy na biegun południowy, gdzie wraz z towarzyszami zginął z wycieńczenia, do dziś budzi dyskusje i stanowi potężną lekcję o ludzkiej determinacji i granicach możliwości.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na marzec 1912 roku miał 43 lata.
- Żona/Mąż: Kathleen Bruce
- Dzieci: Sir Peter Scott
- Zawód: Oficer Royal Navy, badacz polarny
- Główne osiągnięcie: Dowodzenie brytyjskimi ekspedycjami antarktycznymi, dotarcie do bieguna południowego (choć wyprzedzony przez Amundsena).
Podstawowe informacje o Robercie Falconie Scocie
Robert Falcon Scott urodził się 6 czerwca 1868 roku w Plymouth, w hrabstwie Devon. Jako trzeci z sześciorga dzieci, wzrastał w rodzinie z silnymi tradycjami wojskowymi, co naturalnie ukierunkowało jego ścieżkę kariery ku służbie w Royal Navy. Jego ojciec, John Edward Scott, był piwowarem i sędzią pokoju, a matką była Hannah Cuming. Rodzina cieszyła się początkowo stabilną sytuacją finansową.
Choć w dzieciństwie postrzegano go jako delikatnego, w dorosłym życiu Scott wykazywał znaczącą siłę fizyczną. Miał około 175 cm wzrostu, a jego obwód klatki piersiowej przekraczał 99 cm. Jego życie zakończyło się tragicznie około 29 marca 1912 roku w wieku zaledwie 43 lat. Scott zmarł na Lodowcu Szelfowym Rossa podczas powrotu z bieguna południowego. Fakt, że jego grupa znajdowała się zaledwie około 20 kilometrów od najbliższego magazynu z zapasami, podkreśla dramatyzm ostatnich chwil ekspedycji.
Życie prywatne Roberta Falcona Scotta
Tradycje rodzinne i ich wpływ
Dorastając, Robert Falcon Scott był pod silnym wpływem rodzinnych tradycji wojskowych. Jego dziadek i czterech wujów służyło w armii lub marynarce. Ta tradycja niemal przesądziła o jego karierze, kierując go od najmłodszych lat ku służbie w siłach zbrojnych, a w szczególności w Royal Navy.
Kryzys finansowy rodziny i jego konsekwencje
W 1894 roku, gdy Scott służył na HMS „Vulcan”, jego ojciec poniósł znaczące straty finansowe. Kryzys ten zmusił 63-letniego Johna Scotta do podjęcia pracy jako menedżer browaru, co stanowiło istotną zmianę w sytuacji materialnej rodziny. Ciężar utrzymania spadł w dużej mierze na barki Roberta.
Odpowiedzialność za bliskich
Po śmierci ojca w 1897 roku i niespodziewanej śmierci brata Archiego w 1898 roku, Robert Falcon Scott stał się głównym żywicielem rodziny. Cały ciężar finansowego wsparcia dla matki i dwóch niezamężnych sióstr spoczął na jego barkach. Ta sytuacja z pewnością motywowała go do dążenia do awansów i stabilizacji zawodowej.
Małżeństwo i potomstwo
W 1908 roku Robert Falcon Scott poślubił Kathleen Bruce. Owocem ich związku był syn, Sir Peter Scott, który później zasłynął jako wybitny działacz na rzecz ochrony przyrody i współzałożyciel World Wide Fund for Nature (WWF).
Kariera wojskowa i wczesna Roberta Falcona Scotta
Edukacja i początki w marynarce wojennej
Po ukończeniu szkoły Stubbington House, Robert Falcon Scott zdał egzaminy wstępne na statek szkoleniowy HMS „Britannia”. W 1881 roku, mając 13 lat, rozpoczął karierę jako kadet w Royal Navy.
Służba jako midszypmen
W lipcu 1883 roku Scott ukończył szkolenie na HMS „Britannia”, zajmując siódme miejsce w swojej klasie. Po zakończeniu nauki został wysłany do Afryki Południowej, gdzie objął służbę na HMS „Boadicea”.
Przełomowe spotkanie z Markhamem
1 marca 1887 roku, podczas służby na HMS „Rover”, Scott odniósł zwycięstwo w wyścigu kutrów. To osiągnięcie zwróciło uwagę Clementsa Markhama, sekretarza Royal Geographical Society (RGS), który aktywnie poszukiwał obiecujących oficerów do udziału w wyprawach polarnych.
Specjalizacja techniczna
W 1891 roku Scott podjął dwuletni kurs torpedowy na HMS „Vernon”. Ukończył go z wyróżnieniem, zdobywając certyfikaty pierwszej klasy z teorii i praktyki.
Incydent z 1893 roku
Jedynym znaczącym incydentem, który stanowił drobną skazę na jego służbie, było osadzenie łodzi torpedowej na mieliźnie w 1893 roku. Za to przewinienie Scott otrzymał łagodne upomnienie.
Tajemnicza luka w życiorysie
W życiorysie Scotta istnieje okres, który budzi kontrowersje. Historyk Roland Huntford sugerował możliwość romansu z zamężną kobietą w latach 1889–1890, podczas którego Scott miał na kilka miesięcy „zniknąć” z oficjalnych rejestrów marynarki. Okoliczności tej luki pozostają niejasne.
Ekspedycje antarktyczne Roberta Falcona Scotta
Robert Falcon Scott dowodził dwiema kluczowymi wyprawami na Antarktydę, które na zawsze zapisały się w historii eksploracji tego kontynentu.
Wyprawa „Discovery” (1901–1904)
Pierwszym wielkim wyzwaniem było objęcie dowództwa nad brytyjską narodową ekspedycją antarktyczną „Discovery”. Podczas tej misji Scott ustanowił nowy rekord południowy, docierając do szerokości geograficznej 82°S. Ekspedycja przyniosła również odkrycie Płaskowyżu Antarktycznego.
Problemy pierwszej wyprawy
Wyprawa „Discovery” zmagała się z brakiem doświadczenia w ekstremalnych warunkach polarnych oraz chorobami, w tym szkorbutem. Tragiczne żniwo zebrała śmierć George’a Vince’a w marcu 1902 roku. Te wydarzenia stanowiły cenne lekcje dla Scotta i jego załogi.
Wyprawa „Terra Nova” (1910–1913)
Druga, ostatnia misja Scotta, znana jako wyprawa „Terra Nova”, miała na celu zdobycie bieguna południowego. Pięcioosobowa grupa pod jego dowództwem osiągnęła cel 17 stycznia 1912 roku, jednak ich radość ustąpiła miejsca rozczarowaniu.
Rozczarowanie na biegunie
Po dotarciu do bieguna południowego Scott i jego towarzysze odkryli ślady obozu, które świadczyły o tym, że Norweg Roald Amundsen wyprzedził ich o pięć tygodni. To odkrycie było ogromnym ciosem dla morale zespołu.
Tragiczny powrót
Droga powrotna z bieguna okazała się śmiertelna dla Scotta i jego towarzyszy. Wszyscy członkowie grupy zmarli z wycieńczenia i ekstremalnego zimna. Ich ciała, wraz z dziennikami, zostały odnalezione przez ekipę ratunkową. Dzienniki te stały się podstawą do budowania legendy „Scotta z Antarktydy”.
Instrukcje dotyczące psów i ich znaczenie
Kontrowersje dotyczące przyczyn śmierci Scotta i jego zespołu zaczęły łagodnieć w XXI wieku. Ponowne odkrycie rozkazów z października 1911 roku, w których Scott nakazał zespołom psim wyjście mu naprzeciw w drodze powrotnej, rzuciło nowe światło na okoliczności tragedii. Sugeruje to, że plan zawierał mechanizmy wsparcia, których realizacja mogła zostać zakłócona.
Nagrody i osiągnięcia Roberta Falcona Scotta
Królewskie wyróżnienia
Za swoje zasługi dla eksploracji Wielkiej Brytanii, Robert Falcon Scott otrzymał szereg prestiżowych odznaczeń. W 1901 roku król Edward VII mianował go członkiem czwartej klasy Królewskiego Orderu Wiktoriańskiego (CVO). Po powrocie z pierwszej wyprawy, Scott został awansowany na komandora tego orderu.
Medale geograficzne
Oprócz królewskich wyróżnień, Scott został uhonorowany licznymi medalami geograficznymi. Wśród nich znalazły się Patron’s Medal w 1904 roku, Vega Medal w 1905 roku oraz Cullum Medal w 1906 roku.
Pośmiertne uznanie
Po tragicznej śmierci, status Roberta Falcona Scotta jako bohatera narodowego został przypieczętowany. W 1913 roku został pośmiertnie uhonorowany Medalem Polarnym. Jego pamięć uczczono licznymi pomnikami wzniesionymi w całej Wielkiej Brytanii.
Nauka i odkrycia Roberta Falcona Scotta
Dowody na historię Ziemi
Przy ciałach Scotta i jego towarzyszy znaleziono niezwykle cenne znaleziska naukowe. Były to pierwsze odkryte na Antarktydzie skamieniałości – szczątki paproci z rodzaju *Glossopteris*. Odkrycie to dostarczyło kluczowych dowodów na to, że kontynent ten w przeszłości był zalesiony.
Wkład naukowy
Pomimo pewnej krytyki dotyczącej dokładności niektórych pomiarów, wyprawa „Discovery” dostarczyła cennych danych biologicznych, zoologicznych i geologicznych. Zebrane informacje znacząco wzbogaciły ówczesną wiedzę naukową o regionach polarnych.
Kontrowersje i relacje związane z Robertem Falconem Scottem
Konflikt z Ernestem Shackletonem
Relacje Scotta z innymi badaczami polarnymi nie zawsze były idealne. Doszło do sporu z Ernestem Shackletonem, innym znanym polarnikiem. Scott uważał obszar McMurdo Sound za swoje „pole pracy” i zabronił Shackletonowi korzystania z tamtejszej bazy.
Relacje z marynarką handlową
Podczas wyprawy „Discovery” Robert Falcon Scott ściśle przestrzegał regulaminów Royal Navy. Takie sztywne podejście do zasad często prowadziło do napięć z oficerami marynarki handlowej.
Zmiana reputacji
Przez wiele dekad Scott był postrzegany jako ikona heroizmu. Jednak pod koniec XX wieku zaczęto kwestionować jego kompetencje jako dowódcy i organizatora wypraw. Pojawiły się głosy krytyki dotyczące jego decyzji i strategii.
Współczesna rehabilitacja
Współczesne analizy prowadzone w XXI wieku okazały się bardziej łaskawe dla postaci Scotta. Badacze zwracają uwagę na ekstremalne spadki temperatur, które w trakcie wyprawy „Terra Nova” sięgały poniżej -40°C. Argumentują, że te ekstremalne warunki atmosferyczne stanowiły główną przyczynę tragedii.
Ciekawostki z życia Roberta Falcona Scotta
Spotkania z arystokracją
Jako popularny bohater narodowy, Robert Falcon Scott bywał zapraszany na prominentne wydarzenia towarzyskie. Miał okazję spotykać się z członkami europejskiej arystokracji, w tym z królową Amelią Orleańską oraz księciem Henrykiem Pruskim.
Sztandar saneczkowy
Jednym z pamiątek po wyprawach Scotta jest jego sztandar saneczkowy. Ten historyczny artefakt jest do dziś przechowywany i wystawiony na widok publiczny w katedrze w Exeter.
Kariera w wywiadzie
Między wyprawami antarktycznymi, Robert Falcon Scott podjął pracę jako asystent dyrektora Wywiadu Marynarki Wojennej w Admiralicji. Ta rola pokazuje wszechstronność jego kariery.
Chronologia najważniejszych wydarzeń w życiu Roberta Falcona Scotta
- 1868: Urodziny Roberta Falcona Scotta 6 czerwca w Plymouth.
- 1881: Rozpoczęcie kariery jako kadet na HMS „Britannia”.
- 1887: Przełomowe spotkanie z Clementsem Markhamem po wygraniu wyścigu kutrów.
- 1901–1904: Dowodzenie wyprawą „Discovery” na Antarktydę.
- 1904: Otrzymanie Patron’s Medal za dokonania geograficzne.
- 1905: Otrzymanie Vega Medal.
- 1906: Praca jako asystent dyrektora Wywiadu Marynarki Wojennej; otrzymanie Cullum Medal.
- 1908: Małżeństwo z Kathleen Bruce.
- 1910–1913: Dowodzenie wyprawą „Terra Nova” na Antarktydę.
- 1911: Wyruszenie Scotta w kierunku bieguna południowego.
- 17 stycznia 1912: Dotarcie grupy Scotta do bieguna południowego.
- Około 29 marca 1912: Śmierć Roberta Falcona Scotta na Lodowcu Szelfowym Rossa.
- 1913: Pośmiertne uhonorowanie Medalem Polarnym.
Nagrody i wyróżnienia Roberta Falcona Scotta
| Rok | Nazwa nagrody/wyróżnienia | Kategoria/Stopień |
|---|---|---|
| 1901 | Order Wiktoriański | Członek IV klasy (CVO) |
| 1904 | Patron’s Medal | – |
| 1905 | Vega Medal | – |
| 1906 | Cullum Medal | – |
| Pośmiertnie | Medal Polarny | – |
Historia Roberta Falcona Scotta pozostaje inspirującym świadectwem ludzkiej odwagi i determinacji w obliczu ekstremalnych wyzwań. Jego wyprawy na Antarktydę, choć zakończone tragicznym finałem, wniosły nieoceniony wkład w rozwój nauki i poszerzyły naszą wiedzę o najzimniejszym kontynencie, cementując jego miejsce jako jednej z najważniejszych postaci w historii eksploracji.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Co stało się ze Scottem z Antarktydy?
Robert Scott zmarł podczas powrotnej wyprawy z bieguna południowego. Wraz z towarzyszami zginął z powodu wyczerpania, głodu i choroby w lodowej głuszy Antarktydy.
Kim był Robert Scott?
Robert Scott był brytyjskim oficerem Royal Navy i badaczem polarnym. Jest najbardziej znany ze swoich dwóch wypraw na Antarktydę, które miały na celu eksplorację kontynentu i osiągnięcie bieguna południowego.
Jak wyglądało wczesne życie Roberta Falcona Scotta?
Robert Falcon Scott urodził się w 1868 roku w Devon w Anglii. Wstąpił do Royal Navy w młodym wieku i szybko awansował, rozwijając zainteresowania nawigacją i dowodzeniem.
Kim był Scott?
Scott był brytyjskim odkrywcą i dowódcą morskim, który zasłynął z prób zdobycia bieguna południowego. Jego odwaga i determinacja w ekstremalnych warunkach stały się częścią historii eksploracji polarnej.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Robert_Falcon_Scott
