Whoopi Goldberg: Aktorka, komiczka, ikona Hollywood i aktywistka

1

Whoopi Goldberg, urodzona jako Caryn Elaine Johnson 13 listopada 1955 roku w Nowym Jorku, to wszechstronna amerykańska aktorka, komiczka, autorka i osobowość telewizyjna. Na początku 2026 roku będzie obchodzić swoje 70. urodziny. Jest jedną z nielicznych osób na świecie, które mogą poszczycić się prestiżowym statusem EGOT – zdobyła nagrody Emmy, Grammy, Oscara i Tony, co stanowi apogeum jej wyjątkowych osiągnięć w branży rozrywkowej. Jej kariera, która rozpoczęła się od występów scenicznych, szybko przeniosła się na ekrany, przynosząc jej uznanie za role w takich filmach jak „Kolor purpury” i „Uwierz w ducha”. Wychowywana przez samotną matkę w trudnych warunkach, Whoopi Goldberg stała się inspirującym przykładem determinacji i talentu, przekształcając swoje życie w pasmo sukcesów zawodowych i osobistych.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na listopad 2024 roku ma 69 lat.
• Żona/Mąż: Trzykrotnie zamężna.
• Dzieci: Jedna córka, Alexandre Martin.
• Zawód: Aktorka, komiczka, osobowość telewizyjna, autorka.
• Główne osiągnięcie: Status EGOT (zdobyte nagrody Emmy, Grammy, Oscara i Tony).

Podstawowe informacje

Whoopi Goldberg, właściwie Caryn Elaine Johnson, przyszła na świat 13 listopada 1955 roku w Nowym Jorku. W styczniu 2026 roku artystka będzie obchodzić swoje 70. urodziny. Jej droga do sławy była naznaczona niezwykłą wszechstronnością – od występów scenicznych, przez kino, telewizję, aż po pisanie książek. Od 1982 roku pozostaje nieprzerwanie aktywna zawodowo, udowadniając swoją energię i zaangażowanie w sztukę.

Artystka jest jedną z nielicznych osób na świecie, które zdobyły prestiżowy status „EGOT”. Oznacza to, że skompletowała cztery najważniejsze amerykańskie nagrody branżowe: Emmy, Grammy, Oscara oraz Tony. To wybitne osiągnięcie świadczy o jej wszechstronnym talencie i uznaniu w różnych dziedzinach przemysłu rozrywkowego. Jej pseudonim artystyczny „Whoopi” pochodzi od zabawnego określenia „whoopee cushion” (poduszka-pierdziuszka). Geneza tego pseudonimu jest równie charakterystyczna jak sama artystka – podczas występów scenicznych, gdy brakowało czasu na skorzystanie z toalety, zdarzało jej się puszczać gazy, co skłoniło jej znajomych do takiego porównania.

Nazwisko „Goldberg” przyjęła jako integralną część swojego dziedzictwa i tożsamości, podkreślając jego znaczenie dla jej rodziny. Niemniej jednak, badania genealogiczne przeprowadzone przez Henry’ego Louisa Gatesa Jr. wykazały, że żaden z jej przodków nie nosił tego nazwiska, co dodaje kolejną warstwę do złożonej historii jej tożsamości. Ta chwytliwa kombinacja pseudonimu i nazwiska stała się rozpoznawalnym znakiem rozpoznawczym w świecie show-biznesu.

Rodzina i życie prywatne

Wychowywała się w trudnych warunkach w projekcie budownictwa socjalnego Chelsea-Elliot Houses w Nowym Jorku. Jej dzieciństwo było naznaczone wychowaniem przez samotną matkę, co z pewnością ukształtowało jej niezależność i siłę charakteru. Pomimo wyzwań, z którymi się mierzyła, udało jej się wypracować własną ścieżkę kariery i odnaleźć swoje miejsce w świecie, stając się inspiracją dla wielu.

Whoopi Goldberg jest matką jednej córki, Alexandre Martin, z pierwszego małżeństwa z Alvinem Martinem, które trwało od 1973 do 1979 roku. Kolejne małżeństwa artystki obejmowały związek z Davidem Claessenem (1986–1988) oraz z Lyle’em Trachtenbergiem (1994–1995). Te doświadczenia, choć zakończone, wpłynęły na jej życie osobiste i pozwoliły jej zdobyć cenne lekcje.

Badania DNA, przeprowadzone w 2006 roku na potrzeby dokumentu PBS „African American Lives”, rzuciły światło na jej korzenie, wskazując na pochodzenie od ludów Papel i Bayote z dzisiejszej Gwinei-Bissau w Afryce Zachodniej. Ta wiedza o jej afrykańskim dziedzictwie stanowi ważny element jej tożsamości. Co więcej, jej prapradziadkowie, William i Elsie Washington, zapisali się w historii Stanów Zjednoczonych jako jedni z nielicznych czarnoskórych osób, którym udało się stać właścicielami ziemi na Florydzie w 1873 roku, korzystając z ustawy o osadnictwie (homesteading). Ten fakt podkreśla historyczne znaczenie jej rodziny i jej wkład w amerykańską historię.

Kariera zawodowa

Kariera Whoopi Goldberg rozkwitła na scenie w 1983 roku dzięki jej autorskiemu programowi „Spook Show”. Dzięki wsparciu mentora, słynnego reżysera Mike’a Nicholsa, program ten trafił na Broadway pod tytułem „Whoopi Goldberg” i był wystawiany z ogromnym powodzeniem w latach 1984–1985. Ten sukces sceniczny otworzył jej drzwi do dalszych możliwości, w tym do świata filmu.

Jej wielkim przełomem filmowym okazała się rola Celie w dramacie Stevena Spielberga „Kolor purpury” (1985). Za tę poruszającą kreację otrzymała Złoty Glob i nominację do Oscara, co ugruntowało jej pozycję jako zdolnej aktorki. Niespełna pięć lat później, w 1990 roku, zagrała ekscentryczną jasnowidzkę Odę Mae Brown w kultowym filmie „Uwierz w ducha” (Ghost). Ta rola przyniosła jej upragnionego Oscara dla najlepszej aktorki drugoplanowej, czyniąc ją drugą czarnoskórą kobietą w historii kina, która otrzymała tę prestiżową nagrodę.

Po tych sukcesach, na początku lat 90. Whoopi Goldberg stała się najlepiej opłacaną aktorką tamtego okresu, inkasując gaże w wysokości od 7 do 12 milionów dolarów za rolę w filmie „Zakonnica w przebraniu 2” (Sister Act 2: Back in the Habit) w 1993 roku. To dowód na jej ogromną popularność i wartość na rynku filmowym. W latach 1988–1993 wcielała się w postać Guinan w kultowym serialu „Star Trek: Następne pokolenie”. Jej charyzmatyczna kreacja tej kosmicznej postaci zdobyła sympatię fanów, a rolę tę powtórzyła później w filmach pełnometrażowych oraz w serialu „Star Trek: Picard” w 2022 roku, udowadniając swoją lojalność wobec uniwersum Star Treka.

Whoopi Goldberg czterokrotnie pełniła rolę gospodyni ceremonii wręczenia Oscarów (w latach 1994, 1996, 1999, 2002), stając się pierwszą czarnoskórą kobietą, która samodzielnie poprowadziła tę prestiżową galę. Jej dowcip i charyzma sprawiły, że jej występy jako prowadzącej były zawsze wyczekiwane. Od 2007 roku jest stałą moderatorką i współprowadzącą popularny talk-show „The View”, za co otrzymała nagrodę Daytime Emmy, potwierdzając swoją wszechstronność i pozycję w amerykańskiej telewizji.

Chronologia kluczowych wydarzeń w karierze

• 1983: Rozpoczęcie kariery na scenie z programem „Spook Show”.
• 1984–1985: Wystawianie programu „Whoopi Goldberg” na Broadwayu.
• 1985: Przełomowa rola w filmie „Kolor purpury”, nagroda Złoty Glob i nominacja do Oscara.
• 1985: Zdobycie nagrody Grammy za najlepszy album komediowy („Whoopi Goldberg: Direct from Broadway”).
• 1988–1993: Rola Guinan w serialu „Star Trek: Następne pokolenie”.
• 1990: Zdobycie Oscara dla najlepszej aktorki drugoplanowej za rolę w filmie „Uwierz w ducha”.
• 1993: Jedna z najlepiej opłacanych aktorek, gaża 7-12 milionów dolarów za rolę w „Zakonnica w przebraniu 2”.
• 1994, 1996, 1999, 2002: Prowadzenie ceremonii wręczenia Oscarów.
• 2001: Otrzymanie nagrody Mark Twain Prize for American Humor.
• 2007: Rozpoczęcie pracy jako moderatorka i współprowadząca „The View”.
• 2022: Powrót do roli Guinan w serialu „Star Trek: Picard”.

Nagrody i najważniejsze osiągnięcia

Whoopi Goldberg jest jedną z nielicznych artystek, które mogą poszczycić się statusem EGOT, co stanowi kulminację jej wieloletniej i niezwykle udanej kariery. W 1985 roku zdobyła nagrodę Grammy za najlepszy album komediowy „Whoopi Goldberg: Direct from Broadway”, stając się pierwszą czarnoskórą kobietą wyróżnioną w tej kategorii. To osiągnięcie podkreśla jej znaczenie w historii amerykańskiego humoru i przemysłu muzycznego.

W 2001 roku otrzymała prestiżową nagrodę Mark Twain Prize for American Humor, przyznawaną za wybitny wkład w rozwój amerykańskiego humoru. Ta nagroda jest wyrazem uznania dla jej długoletniej pracy komediowej i wpływu na kulturę. Jako producentka musicalu „Thoroughly Modern Millie” zdobyła nagrodę Tony, co stanowiło ostatni element układanki w jej kolekcji trofeów niezbędnych do uzyskania statusu EGOT. To kompletne docenienie jej talentu zarówno jako wykonawcy, jak i twórcy.

Za rolę Celie w filmie „Kolor purpury” zdobyła Złoty Glob dla najlepszej aktorki w dramacie. Była to historyczna chwila, ponieważ stała się pierwszą czarnoskórą kobietą, która wygrała w tej konkretnej kategorii, otwierając drogę dla kolejnych pokoleń aktorek. Jej dorobek nagrodowy to nie tylko dowód na jej talent, ale także świadectwo jej wpływu na przemysł rozrywkowy i kulturę jako całość.

Główne nagrody i wyróżnienia

Inne role i projekty

Poza aktorskimi kreacjami na dużym ekranie i deskach teatru, Whoopi Goldberg użyczyła swojego charakterystycznego głosu postaciom w wielu wielkich hitach animowanych. Jej głos można usłyszeć jako hienę Shenzi w „Królu Lwie” (1994) oraz jako Stretch w popularnej animacji „Toy Story 3” (2010). Te role pokazały jej wszechstronność wokalną i zdolność do wcielania się w różnorodne postacie, nawet jeśli nie pojawiają się wizualnie na ekranie.

Zdrowie

W 1978 roku Whoopi Goldberg była świadkiem tragicznego zderzenia dwóch samolotów nad San Diego. To traumatyczne wydarzenie wywołało u niej zespół stresu pourazowego (PTSD) oraz trwający lata paniczny lęk przed lataniem. Pomimo tej trudności, artystka wielokrotnie podróżowała po całym świecie, udowadniając swoją siłę i determinację w pokonywaniu osobistych barier.

Ciekawostki z życia

Zanim Whoopi Goldberg osiągnęła status międzynarodowej gwiazdy, przeszła przez szereg nietypowych zawodów, które z pewnością ukształtowały jej unikalną perspektywę na życie. Pracowała jako kasjerka w banku, murarz, a nawet jako kosmetyczka w domu pogrzebowym (mortuary cosmetologist). Te doświadczenia z pewnością dostarczyły jej materiału do późniejszych obserwacji i żartów, a także pokazały jej determinację w dążeniu do celu.

Jedną z jej uczennic w klasie aktorskiej i komediowej, którą prowadziła w Berkeley, była późniejsza gwiazda rocka Courtney Love. Ta informacja pokazuje, jak wcześnie Whoopi Goldberg angażowała się w rozwój młodych talentów. Jej własna tożsamość religijna jest niezwykle złożona – Whoopi Goldberg określa ją jako mieszankę „żydowską, buddyjską, baptystyczną i katolicką”, choć zarazem przyznaje, że nie praktykuje żadnej religii w tradycyjnym rozumieniu. Ta otwartość na różne światopoglądy jest odzwierciedleniem jej szerokich horyzontów.

W latach 80. Whoopi Goldberg regularnie współprowadziła charytatywne programy „Comic Relief” na antenie HBO. Jej występy u boku takich legend jak Robin Williams i Billy Crystal były nie tylko źródłem rozrywki, ale także ważnym elementem działań na rzecz potrzebujących. Te wspólne projekty podkreślają jej zaangażowanie społeczne i gotowość do wykorzystania swojej platformy w szczytnym celu. Jej obecność w mediach, od kina po telewizję, od lat stanowi ważny element amerykańskiej popkultury.

Warto wiedzieć: Whoopi Goldberg jest jedną z niewielu osób na świecie, które zdobyły status EGOT, co jest dowodem jej wszechstronnego talentu i szerokiego uznania w branży rozrywkowej.

Warto wiedzieć: Jej prapradziadkowie byli jednymi z nielicznych czarnoskórych właścicieli ziemi na Florydzie w XIX wieku, co świadczy o ich historycznym znaczeniu.

Podsumowując, życie i kariera Whoopi Goldberg to inspirujący przykład tego, jak determinacja, talent i autentyczność mogą prowadzić do osiągnięcia najwyższych celów w świecie sztuki i rozrywki, przekraczając wszelkie bariery społeczne i kulturowe.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Whoopi_Goldberg